(VNTB) - Hết thịnh đến suy, đó là một quy luật mà ta thường thấy hiện diện trong các câu chuyện của người Trung Quốc. Đây là quốc gia đã phát triển rất mạnh về kinh tế một cách ngoạn mục khiến cả thế giới phải sửng sốt. Tuy nhiên, chính sự phát triển quá nóng đó, đã hình thành những yếu tố nội tại khiến nền kinh tế nước này sẽ sụp đổ trong tương lai, từ lao động giá rẻ, môi trường bị xâm hại đến bất ổn kiến trúc thượng tầng.
Kinh tế phát triển nóng và thiếu bền vững
Hơn 20 năm trôi qua, Trung Quốc trở thành công xưởng và là nền kinh tế lớn thứ hai của thế giới nhờ vào:
- Khai thác tài nguyên nước khác: phần lớn ở Châu Phi và các nước nghèo yếu và nhiều tham nhũng (như Việt Nam).
- Kinh doanh hàng dân dụng nhái, hàng dỏm, hàng giả với giá rẻ: Trung Quốc copy sản phẩm thương mại của nước khác, chế tạo hàng fake để bán với giá rẻ. Như hàng loạt xe Trung Quốc nhái xe Dream của Nhật bán cho thị trường Việt Nam.
- Kinh doanh đồ chơi giá rẻ: các món đồ chơi tiểu thủ công mỹ nghệ rất dễ làm, dễ bán. Mỗi mùa Noel, Trung Quốc tung vào thị trường Châu Âu và Mỹ những món đồ chơi như cây thông, trái châu, bong bóng... Nghệ thuật bán hàng của Trung Quốc còn được khuếch đại khi ứng dụng phim ảnh cho thiếu nhi như phim Robo trái cây. Bằng các phim hấp dẫn trẻ em đó, các nhân vật, đồ chơi trong phim được tung ra thị trường. Những món đồ chơi bằng nhựa giá trị không bao nhiêu nhưng khi trẻ con đòi thì ba mẹ phải chìu lòng mua với giá rất mắc.
Hàng hóa Trung Quốc giá rẻ, chất lượng kém đã gây phản ứng ngược đối với nền kinh tế nước này.
- Nhận các công trình xây dựng giá rẻ: trong các cuộc đấu thầu thì yếu tố giá rẻ được lưu ý, có sức mạnh quyết định cao nhất. Chính vì thế mà 90% dự án chính phủ Việt Nam lọt vào tay người Trung Quốc. Và hầu hết các chương trình đó đều bị dang dở, không hoàn thành đúng hợp đồng.
- Làm hàng giả kỹ nghệ cao: Trung Quốc mua các sản phẩm cao cấp như tên lửa, vũ khí, máy bay của các nước như Mỹ, Nga để tìm hiểu kỹ thuật rồi làm hàng nhái, bán rẻ cho các nước khác.
- Lực lượng lao động rẻ tiền: các của công ty Mỹ, Nhật khai thác lực lượng lao động dư thừa, rẻ tiền để tham gia sản xuất trong các công xưởng, nhà máy... Các Cty này giải quyết công ăn việc làm cho lao động Trung Quốc. Mặt khác, nhờ những "công xưởng của thế giới" này mà các chuyên gia Trung Quốc tha hồ ăn cắp công nghệ, ý tưởng để làm hàng nhái.
Những thủ pháp làm giàu điển hình về kinh tế của Trung Quốc kể trên được xem là thủ đoạn kinh doanh. Đây là cách làm ăn không bền vững, nhất thời và có thể bị phản ứng dội, mang thiệt hại về cho chính chúng. Qua thời gian thì những yếu tố trên dần dần mất tác dụng làm ra tiền.
- Các nước nhỏ bị lợi dụng khai thác tài nguyên đã ý thức được hành vi vơ vét tài nguyên và để lại hậu quả sau khi khai thác xong.
- Hàng nhái, hàng dỏm... đã bị người tiêu dùng cảm nhận chất lượng và thương hiệu "Made in China" được gắn chết tên với hàng dỏm. Hiện nay trên toàn thế giới đang nhìn hàng Trung Quốc một cách ghê sợ, cần tránh xa. Các công ty bị Trung Quốc cạnh tranh nhân cơ hội này tung ra các tài liệu chứng mình sự độc hại của hàng hóa Trung Quốc.
- Người dân các nước đã ý thức được việc mua đồ chơi giá rẻ là nhằm tiếp tay cho kinh tế Trung Quốc và làm thiệt hại cho kinh tế nước mình. Bố mẹ của các bé không còn bị dính vào các loại phim kinh doanh nữa.
- Những công trình kém chất lượng xảy ra tại chính Trung Quốc và những hợp đồng kéo dài đã cảnh tỉnh Chính phủ các quốc gia mời thầu.
- Các nước tiên tiến hiểu rõ chiêu bài ăn cắp tài sản trí tuệ, từ chối bán các loại vũ khí tối tân cho Trung Quốc.
- Các Công ty lớn dần dần rút lui khỏi Trung Quốc vì những thiệt hại do các công xưởng gây ra.
Ngoài sự mất tác dụng của các loại bùa phép, thủ đoạn kinh doanh kể trên, còn có các yếu tố khác gây suy yếu nền kinh tế Trung Quốc:
- Những công trình dỏm, giả của chính Trung Quốc tạo ra cho chính đất nước mình sẽ lần lượt sụp đổ và cần đến chi phí để khắc phục, thanh lý.
- Việc chi tiêu các khoản lợi nhuận vào quân đội, vũ khí, chi phí duy tu, bảo dưỡng, vận hành các hệ thống vô tích sự như tàu sân bay Liêu Ninh đã và sẽ tiếp tục ngốn nhiều tiền của trong thời gian dài mà không biết khi nào chấm dứt.
Dưới thời của mình, ông Hồ Cẩm Đào đã cố tình giảm nhẹ vai trò của kinh tế tư nhân và chú trọng vào các doanh nghiệp nhà nước nhưng đến nay, các tập đoàn kinh tế nhà nước cũng đã hết thời. Nay dưới thời của mình, liệu ông Tập Cận Bình sẽ làm gì để tiếp tục duy trì tăng trưởng kinh tế đồng thời xoa dịu sự bất mãn của người dân trong bối cảnh chính quyền các địa phương lãnh đạo ngày càng yếu kém, đấu đá quyền lực trong nội bộ?
Quân sự Đại Hán và chính trị đấu đá
Trung Quốc trong một thời gian ngắn đã phát triển quá nhanh về kinh tế cộng với tư tưởng Đại Hán và lịch sử xâm lượt, tự nhiên phát sinh nhu cầu đầu tư về quân sự để mở rộng bờ cõi. Nghĩ rằng có tiền là có tất cả, Trung Quốc mong muốn vượt qua Mỹ như một cái mốc đích đến để thỏa mãn tính háo thắng vốn có sẵn trong dân tộc này.
Với tham vọng bành trướng biển đông của mình, Trung Quốc đã vờn Nhật Bản để lấy đảo Điếu Ngư, từ đó mở rộng vùng biển Hoa Đông cho mình nhưng không thành công vì Nhật có sự hỗ trợ từ Mỹ. Trung Quốc đã lừa được Philipines để chiếm được đảo Vành Khăn và thao túng vùng biển quanh đó. Tương tự, nước này cũng đã đánh chiếm được quần đảo Hoàng Sa và một phần quần đảo Trường Sa của Việt Nam, ngang nhiên cấm các loại tàu bè của Việt Nam xung quanh các đảo đã chiếm đóng. Đặc biệt, vào năm 2014, Bắc Kinh kích động xung đột bằng cách kéo giàn khoan vào thềm lục địa Việt Nam nhằm mở rộng vùng biển hình lưỡi bò. Cũng trong năm 2014, Trung Quốc là quốc gia đầu tiên tiến hành cải tạo với quy mô lớn các thực thể là bãi đá ngầm đang do nước này chiếm hữu, thuộc quần đảo Trường Sa - khu vực tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc và các quốc gia khác (Philippines, Malaysia, Đài Loan, Việt Nam, và Brunei), thành các đảo nhân tạo với diện tích lớn ngang cấp độ các đảo tự nhiên lớn nhất ở quần đảo Trường Sa.
Xét về mặt sức mạnh quân sự, từng nước riêng lẻ sẽ không đủ khả năng địch lại Trung Quốc. Tuy nhiên, với ý định ngày càng quyết đoán đối với yêu sách chủ quyền của mình, bất chấp luật pháp quốc tế của Bắc Kinh sẽ càng thúc đẩy các nước xung quanh tập hợp lại để đối phó. Một liên minh quân sự hoặc liên kết quân sự không chính thức của các nước có liên quan ở trong và ngoài khu vực châu Á dưới dạng tuần tra chung, tập trận cứu hộ thiên tai... để kiềm chế tham vọng của nước này theo hướng "Mãnh hổ nan địch quần hổ". Qua đó cho thấy, tinh thần tham lam, mong bành trướng lãnh thổ, bất chấp thủ đoạn, bất chấp luật pháp quốc tế đã khiến cho Trung Quốc rơi vào cái bẫy của chính mình gây ra.
Chưa kể, việc nước này thực hiện chính sách "con một" cũng trở thành một yếu điểm trong việc bổ sung lực lượng binh sĩ trong trường hợp có chiến tranh.
Bên cạnh đó, cơ chế độc đảng và toàn trị hiện tại khi chọn lựa lãnh đạo trong hệ thống chính trị nội bộ sẽ không lựa ra được những nhân tài thật sự cho đất nước. Những người có thân thế, gốc gác, khi nắm quyền lực sẽ gây ra những hành vi có hại mà ta đã chứng kiến như Bạc Hy Lai cựu bí thư Thành phố Trùng Khánh là con trai của Bạc Nhất Đa một trong Bát Đại Nguyên Lão của Đảng Cộng Sản Trung Quốc và một số quan chức tham nhũng bị hạ bệ và trừng trị trong chiến dịch "Đả Hổ Diệt Ruồi" dưới thời chủ tịch Tập Cận Bình.
Tính chất vô sản ban đầu của đảng Cộng Sản Trung Quốc đã biến mất từ khi đất nước mở cửa kinh tế. Hiện tượng phân chia giai cấp tái lập trong xã hội. Số đông dân chúng bất mãn với tầng lớp vừa giàu, vừa có quyền lực. Hệ thống chính trị không còn vận hành theo lý tưởng XHCN mà trở nên mâu thuẫn lợi ích giữa các băng nhóm cá nhân, hình thành võ đài cho những người có tiền và vây cánh. Trung Quốc đang chứa bên trong đất nước những mâu thuẫn nội tại như sự nổi dậy của các khu tự trị, bất công xã hội theo kiểu đấu tranh giai cấp.
Kinh tế phát triển nóng và thiếu bền vững
Hơn 20 năm trôi qua, Trung Quốc trở thành công xưởng và là nền kinh tế lớn thứ hai của thế giới nhờ vào:
- Khai thác tài nguyên nước khác: phần lớn ở Châu Phi và các nước nghèo yếu và nhiều tham nhũng (như Việt Nam).
- Kinh doanh hàng dân dụng nhái, hàng dỏm, hàng giả với giá rẻ: Trung Quốc copy sản phẩm thương mại của nước khác, chế tạo hàng fake để bán với giá rẻ. Như hàng loạt xe Trung Quốc nhái xe Dream của Nhật bán cho thị trường Việt Nam.
- Kinh doanh đồ chơi giá rẻ: các món đồ chơi tiểu thủ công mỹ nghệ rất dễ làm, dễ bán. Mỗi mùa Noel, Trung Quốc tung vào thị trường Châu Âu và Mỹ những món đồ chơi như cây thông, trái châu, bong bóng... Nghệ thuật bán hàng của Trung Quốc còn được khuếch đại khi ứng dụng phim ảnh cho thiếu nhi như phim Robo trái cây. Bằng các phim hấp dẫn trẻ em đó, các nhân vật, đồ chơi trong phim được tung ra thị trường. Những món đồ chơi bằng nhựa giá trị không bao nhiêu nhưng khi trẻ con đòi thì ba mẹ phải chìu lòng mua với giá rất mắc.
Hàng hóa Trung Quốc giá rẻ, chất lượng kém đã gây phản ứng ngược đối với nền kinh tế nước này.
- Nhận các công trình xây dựng giá rẻ: trong các cuộc đấu thầu thì yếu tố giá rẻ được lưu ý, có sức mạnh quyết định cao nhất. Chính vì thế mà 90% dự án chính phủ Việt Nam lọt vào tay người Trung Quốc. Và hầu hết các chương trình đó đều bị dang dở, không hoàn thành đúng hợp đồng.
- Làm hàng giả kỹ nghệ cao: Trung Quốc mua các sản phẩm cao cấp như tên lửa, vũ khí, máy bay của các nước như Mỹ, Nga để tìm hiểu kỹ thuật rồi làm hàng nhái, bán rẻ cho các nước khác.
- Lực lượng lao động rẻ tiền: các của công ty Mỹ, Nhật khai thác lực lượng lao động dư thừa, rẻ tiền để tham gia sản xuất trong các công xưởng, nhà máy... Các Cty này giải quyết công ăn việc làm cho lao động Trung Quốc. Mặt khác, nhờ những "công xưởng của thế giới" này mà các chuyên gia Trung Quốc tha hồ ăn cắp công nghệ, ý tưởng để làm hàng nhái.
Những thủ pháp làm giàu điển hình về kinh tế của Trung Quốc kể trên được xem là thủ đoạn kinh doanh. Đây là cách làm ăn không bền vững, nhất thời và có thể bị phản ứng dội, mang thiệt hại về cho chính chúng. Qua thời gian thì những yếu tố trên dần dần mất tác dụng làm ra tiền.
- Các nước nhỏ bị lợi dụng khai thác tài nguyên đã ý thức được hành vi vơ vét tài nguyên và để lại hậu quả sau khi khai thác xong.
- Hàng nhái, hàng dỏm... đã bị người tiêu dùng cảm nhận chất lượng và thương hiệu "Made in China" được gắn chết tên với hàng dỏm. Hiện nay trên toàn thế giới đang nhìn hàng Trung Quốc một cách ghê sợ, cần tránh xa. Các công ty bị Trung Quốc cạnh tranh nhân cơ hội này tung ra các tài liệu chứng mình sự độc hại của hàng hóa Trung Quốc.
- Người dân các nước đã ý thức được việc mua đồ chơi giá rẻ là nhằm tiếp tay cho kinh tế Trung Quốc và làm thiệt hại cho kinh tế nước mình. Bố mẹ của các bé không còn bị dính vào các loại phim kinh doanh nữa.
- Những công trình kém chất lượng xảy ra tại chính Trung Quốc và những hợp đồng kéo dài đã cảnh tỉnh Chính phủ các quốc gia mời thầu.
- Các nước tiên tiến hiểu rõ chiêu bài ăn cắp tài sản trí tuệ, từ chối bán các loại vũ khí tối tân cho Trung Quốc.
- Các Công ty lớn dần dần rút lui khỏi Trung Quốc vì những thiệt hại do các công xưởng gây ra.
Ngoài sự mất tác dụng của các loại bùa phép, thủ đoạn kinh doanh kể trên, còn có các yếu tố khác gây suy yếu nền kinh tế Trung Quốc:
- Những công trình dỏm, giả của chính Trung Quốc tạo ra cho chính đất nước mình sẽ lần lượt sụp đổ và cần đến chi phí để khắc phục, thanh lý.
- Việc chi tiêu các khoản lợi nhuận vào quân đội, vũ khí, chi phí duy tu, bảo dưỡng, vận hành các hệ thống vô tích sự như tàu sân bay Liêu Ninh đã và sẽ tiếp tục ngốn nhiều tiền của trong thời gian dài mà không biết khi nào chấm dứt.
Dưới thời của mình, ông Hồ Cẩm Đào đã cố tình giảm nhẹ vai trò của kinh tế tư nhân và chú trọng vào các doanh nghiệp nhà nước nhưng đến nay, các tập đoàn kinh tế nhà nước cũng đã hết thời. Nay dưới thời của mình, liệu ông Tập Cận Bình sẽ làm gì để tiếp tục duy trì tăng trưởng kinh tế đồng thời xoa dịu sự bất mãn của người dân trong bối cảnh chính quyền các địa phương lãnh đạo ngày càng yếu kém, đấu đá quyền lực trong nội bộ?
Quân sự Đại Hán và chính trị đấu đá
Trung Quốc trong một thời gian ngắn đã phát triển quá nhanh về kinh tế cộng với tư tưởng Đại Hán và lịch sử xâm lượt, tự nhiên phát sinh nhu cầu đầu tư về quân sự để mở rộng bờ cõi. Nghĩ rằng có tiền là có tất cả, Trung Quốc mong muốn vượt qua Mỹ như một cái mốc đích đến để thỏa mãn tính háo thắng vốn có sẵn trong dân tộc này.
Với tham vọng bành trướng biển đông của mình, Trung Quốc đã vờn Nhật Bản để lấy đảo Điếu Ngư, từ đó mở rộng vùng biển Hoa Đông cho mình nhưng không thành công vì Nhật có sự hỗ trợ từ Mỹ. Trung Quốc đã lừa được Philipines để chiếm được đảo Vành Khăn và thao túng vùng biển quanh đó. Tương tự, nước này cũng đã đánh chiếm được quần đảo Hoàng Sa và một phần quần đảo Trường Sa của Việt Nam, ngang nhiên cấm các loại tàu bè của Việt Nam xung quanh các đảo đã chiếm đóng. Đặc biệt, vào năm 2014, Bắc Kinh kích động xung đột bằng cách kéo giàn khoan vào thềm lục địa Việt Nam nhằm mở rộng vùng biển hình lưỡi bò. Cũng trong năm 2014, Trung Quốc là quốc gia đầu tiên tiến hành cải tạo với quy mô lớn các thực thể là bãi đá ngầm đang do nước này chiếm hữu, thuộc quần đảo Trường Sa - khu vực tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc và các quốc gia khác (Philippines, Malaysia, Đài Loan, Việt Nam, và Brunei), thành các đảo nhân tạo với diện tích lớn ngang cấp độ các đảo tự nhiên lớn nhất ở quần đảo Trường Sa.
Xét về mặt sức mạnh quân sự, từng nước riêng lẻ sẽ không đủ khả năng địch lại Trung Quốc. Tuy nhiên, với ý định ngày càng quyết đoán đối với yêu sách chủ quyền của mình, bất chấp luật pháp quốc tế của Bắc Kinh sẽ càng thúc đẩy các nước xung quanh tập hợp lại để đối phó. Một liên minh quân sự hoặc liên kết quân sự không chính thức của các nước có liên quan ở trong và ngoài khu vực châu Á dưới dạng tuần tra chung, tập trận cứu hộ thiên tai... để kiềm chế tham vọng của nước này theo hướng "Mãnh hổ nan địch quần hổ". Qua đó cho thấy, tinh thần tham lam, mong bành trướng lãnh thổ, bất chấp thủ đoạn, bất chấp luật pháp quốc tế đã khiến cho Trung Quốc rơi vào cái bẫy của chính mình gây ra.
Chưa kể, việc nước này thực hiện chính sách "con một" cũng trở thành một yếu điểm trong việc bổ sung lực lượng binh sĩ trong trường hợp có chiến tranh.
Bên cạnh đó, cơ chế độc đảng và toàn trị hiện tại khi chọn lựa lãnh đạo trong hệ thống chính trị nội bộ sẽ không lựa ra được những nhân tài thật sự cho đất nước. Những người có thân thế, gốc gác, khi nắm quyền lực sẽ gây ra những hành vi có hại mà ta đã chứng kiến như Bạc Hy Lai cựu bí thư Thành phố Trùng Khánh là con trai của Bạc Nhất Đa một trong Bát Đại Nguyên Lão của Đảng Cộng Sản Trung Quốc và một số quan chức tham nhũng bị hạ bệ và trừng trị trong chiến dịch "Đả Hổ Diệt Ruồi" dưới thời chủ tịch Tập Cận Bình.
Tính chất vô sản ban đầu của đảng Cộng Sản Trung Quốc đã biến mất từ khi đất nước mở cửa kinh tế. Hiện tượng phân chia giai cấp tái lập trong xã hội. Số đông dân chúng bất mãn với tầng lớp vừa giàu, vừa có quyền lực. Hệ thống chính trị không còn vận hành theo lý tưởng XHCN mà trở nên mâu thuẫn lợi ích giữa các băng nhóm cá nhân, hình thành võ đài cho những người có tiền và vây cánh. Trung Quốc đang chứa bên trong đất nước những mâu thuẫn nội tại như sự nổi dậy của các khu tự trị, bất công xã hội theo kiểu đấu tranh giai cấp.
Đào Đức Thông (VNTB)
[nguyen-nhan-khien-trung-quoc-suy-yeu].
Ngày đăng 30/08/2015
0 comments :
Đăng nhận xét